| Nội dung: |
Tập thơ tuồng Ông Trượng - Tiên Bửu có cốt truyện khá đơn giản và xoay quanh ba nhân vật: Ông Trượng, vốn là một tiên ông có tài phép muốn thử lòng Tiên Bửu. Tiên Bửu là một cô lái đò trẻ tuổi ở Giang Tân, ngày đêm chèo chống lấy tiền nuôi mẹ già là bà Bửu mẫu - mẹ của Tiên Bửu. Một hôm, Ông Trượng muốn thử lòng Tiên Bửu nên đã giả dạng làm khách sang sông và mong muốn tán tỉnh Tiên Bửu. Thế nhưng, Tiên Bửu không những không ưa mà còn buông lời nhục mạ Ông Trượng. Tiên Bửu thấy Ông Trượng thông thái nên ra câu đánh đố lão và thách nếu lão trả lời vẹn thì thành thân cùng lão. Thế nhưng, vì mang danh là tiên thánh trên trời nên lão Trượng trả lời rốp rẻng nên theo giao ước thì Bửu phải chấp nhận lão làm chồng. Tiên Bửu không muốn nên lập kế lừa Ông Trượng chèo đò ra sông để cô chạy trốn về nhà với mẹ. Ông Trượng biết mình bị lừa nên đuổi theo cùng Tiên Bửu về ra mắt Bửu mẫu. Mẹ Tiên Bửu phản đối, không cho phép chứa chấp cuộc hôn nhân già - trẻ này nên Ông Trượng xin phép dẫn Tiên Bửu về nhà mình. Về đến nhà, Tiên Bửu lập mưu dụ Ông Trượng nhảy vào chảo dầu để "tắm hết già hóa trẻ". Ông Trượng "chết", Tiên Bửu trở lại Giang Tân làm nghề lái đò. Nhưng vì lão Trượng là thánh thần nên chẳng những không chết mà hóa thành một chàng trai khôi ngô, tuấn tú, quay lại bến sông mà "thử nàng có biết có nhân chăng là?" Tiên Bửu nhất kiến đã say tình, hai bên thề nguyền kết nghĩa phu thê nhưng đúng một thời gian ngắn, tráng sĩ lấy cớ về quê phụng dưỡng mẹ già liền chia tay. Tiên Bửu chờ mãi không thấy chàng về uất ức sanh tương tư mà chết. |
| Ý nghĩa: |
Thứ nhất là ý niệm về lẽ vô thường cùng sự vọng tưởng và chấp thủ của con người thể hiện qua sự đối lập giữa già - trẻ, sanh - tử, ái - biệt ly, vô minh... Lẽ vô thường thể hiện bằng sự luân hồi của Ông Trượng từ một lão già khắm khú đế trở thành một chàng trai lực lưỡng khôi ngô. Sự vọng tưởng thể hiện qua cái nhìn của Tiên Bửu về một mối nhân duyên đẹp theo kiểu "trai anh hùng - gái thuyền quyên". Rốt cuộc nàng tự giết mình trong sự chấp thủ đó. Thứ hai, quan niệm về chữ khổ trong đó có "biệt ly khổ" và "cầu bất đắc". Qua đó thấy được sự vô thường, sắc sắc không không của đời người. |
