Cố nghệ nhân La Cháu
Nội dung
I. Tiểu sử:
1. Tên khai sinh: La Cháu.
2. Nghệ danh: Không.
3. Sinh năm: 1911. Mất năm 2011.
4. Quê quán: Xã Vinh Hà, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.
5. Địa chỉ thường trú: Đặng Huy Trứ, thành phố Huế.
6. Nghề nghiệp: Diễn viên Tuồng và Múa hát Cung đình.
7. Thế hệ nghệ nhân: Thế hệ thứ hai.
8. Quá trình hoạt động nghệ thuật:
- 1920 – 1925: Học Tuồng tại Thanh Bình Thự.
- 1925 – 1938: Làm diễn viên Đoàn Ba Vũ.
- 1938 – 1946: Cùng nhiều nghệ sĩ sang Lào trong bối cảnh phong trào chính trị diễn ra mạnh mẽ.
- 1946 – 1975: Trở về Huế, sống tại Hữu Vu (Đại Nội) và tiếp tục hoạt động nghệ thuật.
- Sau 1975: Ngừng hoạt động do tuổi cao, sức yếu.
9. Các nước và tỉnh thành đã từng tham gia lưu diễn:
Trong nước: Đà Lạt, Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Quảng Trị.
Nước ngoài:
- 1970: Biểu diễn tại Hội chợ quốc tế Osaka (Nhật Bản).
- 1993: Biểu diễn tại Lào và Thái Lan.
II. Đặc điểm:
1. Loại hình nghệ thuật đã được học: Tuồng, múa cung đình.
2. Năm bắt đầu học: 1920 (9 tuổi).
3. Người dạy: Ông Sáu Lộc, thầy Đội Em, thầy Đội Hứa.
4. Địa điểm học: Theo gánh hát của gia đình, vừa học vừa làm.
5. Người đồng học: Viêm Bờ, Am, Dục, Lễ, Họa.
6. Người đồng diễn: Viêm Bờ, Am, Dục, Lễ, Họa.
7. Nắm giữ bí quyết nghề nghiệp: Nghệ nhân La Cháu là người nắm giữ kỹ thuật hát Nam mái.
8. Thể hiện các bài bản:
- Múa cung đình: Long Hổ hội, Song phụng, Song quang, Tam tinh chúc thọ, Trình tường tập khánh, Tam quốc – Tây du, Lục cúng Hoa đăng, Lân mẫu xuất Lân nhi.
- Vai diễn tuồng: Lưu Khánh (Tống Địch Thanh), Bạt Hổ (Giang Chấn Tử), Ôn Đình và Linh Tá (Sơn Hậu), Yêu Cá và vua đói (Lý Phụng Đình), Tiết Cương và Võ Tam Tư (Hộ sanh đàn), Tạ Ngọc Lân (Ngọn lửa Hồng Sơn), Trịnh Ân (Tống Thái Tổ túy tửu trảm Trịnh Ân), Phàn Hổ (Đàn chinh Đông – chinh Tây).
9. Giai thoại và kỷ niệm khi hành nghề: Không.
10. Truyền thống nghề nghiệp của gia đình: Gia đình có truyền thống nghệ thuật nhiều đời. Cha là nghệ nhân La Ngạn; em trai La Nghiêm; các con gồm La Thị Cẩm Vân, La Đăng, La Hùng, La Đăng Lực đều theo nghề tuồng và múa cung đình.
11. Thế hệ kế tục:
- Con gái: Nghệ sĩ Ưu tú La Thị Cẩm Vân (sinh năm 1952), diễn viên Tuồng và múa cung đình.
- Con trai: La Nguyên (sinh năm 1955), diễn viên Tuồng và múa cung đình.
- Con trai: La Hùng, diễn viên Tuồng và múa cung đình.
12. Đóng góp cho công tác truyền dạy:
- Trước 1945: Giảng dạy Tuồng và múa cung đình tại Hữu Vu.
- 1945 – 1968: Giảng dạy tại rạp Bà Tuần (Đồng Xuân Lâu).
13. Danh hiệu và giải thưởng:
- 1997: Được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.